Na een uitermate slecht derde kwartaal gaan de aandelenbeurzen een kritieke fase in. Griekenland moet aan zijn geldschieters laten zien dat het voldoende maatregelen heeft genomen om de volgende €8 miljard te krijgen.

Afgelopen week sloten diverse beurzen het slechtste derde kwartaal sinds 2008 af. Beleggers maakten zich zorgen over een dreigende recessie in de Verenigde Staten, de voortslepende eurocrisis en een afkoeling van de Chinese economie. De Europese graadmeter Stoxx Europe 600 daalde sinds juni met ongeveer 17 procent. De AEX leverde, inclusief het dagverlies van 1,3 procent op vrijdag, bijna 18 procent in. Toch sloten we de week af met een flinke stijging.

Griekenland bleef de voorpagina’s domineren. Tot aan donderdag regeerde onzekerheid over de vraag of Duitsland wel zou instemmen met de uitbreiding van het Europese noodfonds EFSF, hetgeen gebeurde. Op weekbasis steeg de AEX met 5,84% tot 280.

Maandag startte in mineur, maar in de loop van de ochtend kwamen er twee verhalen de markt in die de AEX stevig omhoog trokken: allereerst de hoop op een verhoging van het Europese steunfonds EFSF en het gerucht dat de Europese Centrale Bank de rente zou willen verlagen. Het slot was hoopgevend met een winst van 1,9% op 269,83 punten. Er werd voortdurend op hoog niveau van gedachten gewisseld over een oplossing van Griekenland en een van de scenario’s was vergroting van het EFSF-fonds van 440 miljard euro, die zelfs nog niet zeker is.

Afdekken shortposities

Officieel werd van alle kanten ontkend dat dit stond te gebeuren, alsmede ook dat een deel van de schulden van Griekenland zouden kunnen worden kwijtgescholden, maar achter de schermen was een ander geluid hoorbaar. Dinsdag werd een bizarre dag waarop de index geen seconde ook maar in de buurt van het slot van maandag kwam. Na een hogere opening op ruim 276 punten was er nog even sprake van kleine terugval, maar de hoop op een oplossing kreeg sterk de overhand. Veel partijen zagen in de felle stijging vooral een gevolg van een omvangrijke noodzaak tot afdekking van eerder ingenomen shortposities. De AEX kreeg er dinsdag op het slot maar liefst 4,5% bij met een slot van 282.

Woensdag werd duidelijk dat er even wat van de koersen af moest. Macrodata uit de VS, voor zover weer in beeld bij beleggende partijen, vielen niet goed. En gaandeweg kregen de zenuwen weer de overhand en dat zorgde uiteindelijk voor een daling van de beurs.

Zenuwen

Donderdag was dan de dag waar feitelijk de markten al een week of meer dan uitkeken. De stemming in het Duitse parlement over de verhoging van het EFSF-noodfonds, had nogal wat voeten in de aarde, omdat de eigen fractie van Merkel niet unaniem leek in te stemmen. Merkel slaagde erin de overgrote meerderheid voor verhoging te laten stemmen, maar dat betekende niet direct de nieuwe impuls waar volgens sommige marktvorsers op werd gewacht.

Vrijdag was de laatste dag van het kwartaal, hetgeen een signaal kon zijn voor ‘window dressing’, maar de stijging bleef uit, ondanks het optrekken van RDSA en Unilever. Op weekbasis steeg de AEX met 5,84% tot 280.

Vooruitblik

Inspecteurs van de Europese Unie, de ECB en het IMF zijn terug in Athene. Als Griekenland voldaan heeft aan de eisen, gesteld bij het vorig jaar opgetuigde noodfonds van 110 miljard euro, krijgt het een volgende deel van 8 miljard euro.

De markten blijven echter onrustig omdat Europese leiders er maar niet in slagen daadkracht te tonen bij de bestrijding van de eurocrisis. De 17 ministers van Financiën van de eurozone komen maandag en dinsdag bijeen om te praten over de verruiming van het noodfonds EFSF zonder dat de lidstaten extra garanties hoeven af te geven.

Ook in de Verenigde Staten staan er belangrijke zaken op stapel. Dinsdag bespreekt voorzitter Ben Bernanke van de Federal Reserve de staat van de Amerikaanse economie en het recente monetaire beleid met een commissie van het congres.

Vrijdag volgt het maandelijkse rapport over de Amerikaanse werkgelegenheid. Economen rekenen op de aanwas van 60.000 banen in september. De meeste economen sluiten uit dat de VS in een recessie belandt, maar zien de kans daarop wel toenemen.  ‘Als het banencijfer tegenvalt, zal dat onderstrepen hoe zwak en bleek de economische vooruitzichten zijn’, aldus een van hen.